Historia Dnia Babci — skąd wzięło się to święto
Dzień Babci obchodzimy w Polsce od 1964 roku. Pomysł wyszedł od tygodnika „Kobieta i Życie”, a rok później dołączył do niego Dzień Dziadka.
Święto nie ma rodowodu kościelnego ani ustawowego — to zwyczaj, który po prostu się przyjął i przez sześć dekad wrósł w kalendarz każdego przedszkola.
Dwa lapbooki w cenie jednego — projekt na kilka zajęć dla klas 1–4.
Jak zaczęła się historia święta
Za początek uznaje się rok 1964 i tygodnik „Kobieta i Życie”, który zaproponował, żeby jeden dzień w roku poświęcić babciom. Pomysł trafił w swój czas: powojenne rodziny często mieszkały wielopokoleniowo, babcia bywała drugą opiekunką dziecka, a jej rola była oczywista dla wszystkich, tylko nigdy wcześniej nie została nazwana.
W ciągu kilku lat data pojawiła się w kalendarzach, a potem w programach przedszkoli. Nikt nie musiał jej wprowadzać odgórnie — rozeszła się sama.
Dzień Dziadka rok później
Dzień Dziadka dołączył w 1965 roku, jako naturalne dopełnienie. Data 22 stycznia była wygodna: pozwalała połączyć oba dni w jedno rodzinne wydarzenie, a jednocześnie dawała dziadkowi własne miejsce w kalendarzu.
Dlaczego święto rozkwitło w przedszkolach
Dzień Babci i Dziadka to jedno z niewielu świąt, które w całości zbudowały placówki oświatowe. Nie ma tu tradycji domowej sięgającej pokoleń wstecz — jest za to sześćdziesiąt lat uroczystości z laurkami, wierszykami i herbatą w salach przedszkolnych.
Dla wielu dziadków to jedyny dzień w roku, kiedy wchodzą do przedszkola wnuka i widzą go w jego własnym świecie. Dlatego frekwencja na tych uroczystościach bywa wyższa niż na zebraniach rodziców.
Skąd wzięła się data 21 stycznia
Nie ma jednej udokumentowanej przyczyny wyboru akurat tego dnia — nie wiąże się on ani ze świętem kościelnym, ani z rocznicą historyczną. Najczęściej powtarzane wyjaśnienie mówi, że styczeń był wygodny: po świątecznym natłoku, a przed feriami, w momencie, gdy rodziny i tak się odwiedzają. Szerzej piszę o tym w tekście Dlaczego Dzień Babci wypada 21 stycznia.
Jak święto wygląda dzisiaj
| Okres | Jak obchodzono |
|---|---|
| lata 60. i 70. | Głównie w domach: odwiedziny, kwiaty, telefon do babci |
| lata 80. i 90. | Wejście do przedszkoli — laurki, wierszyki, występy dla zaproszonych babć |
| lata 2000. | Rozbudowane uroczystości z dekoracją sali i poczęstunkiem, dołącza szkoła podstawowa |
| dziś | Materiały do druku, lapbooki, fotobudki, zdjęcia wysyłane rodzinie tego samego dnia |
Jak opowiedzieć o tym dzieciom
Historia święta bywa dla dzieci abstrakcyjna, ale jedna rzecz działa zawsze: porównanie „kiedy Wasza babcia była mała, tego święta jeszcze nie było”. Dzieci natychmiast wyliczają, ile lat ma babcia, i same dochodzą do wniosku, że święto jest młodsze od niej.
Dla klas 1–4 dobrym zadaniem jest krótki wywiad domowy: „Zapytaj babcię, czy w jej przedszkolu obchodzono Dzień Babci”. Odpowiedzi przynoszone następnego dnia bywają lepszym materiałem na lekcję niż jakikolwiek podręcznik.
Najczęstsze pytania
Kto wymyślił Dzień Babci?
Święto zaproponował w 1964 roku tygodnik „Kobieta i Życie”. Nie ma jednego autora — pomysł przyjął się oddolnie.
Od kiedy obchodzimy Dzień Babci w Polsce?
Od 1964 roku. Dzień Dziadka dołączył rok później, w 1965.
Dlaczego Dzień Babci jest 21 stycznia?
Nie ma tu rocznicy ani powodu religijnego. Styczeń był po prostu wygodny: po świętach, przed feriami.
Czy Dzień Babci to polskie święto?
Data 21 stycznia jest specyficzna dla Polski. Inne kraje mają własne terminy, najczęściej jesienią.
Jak pisać: Dzień Babci czy dzień babci?
Jako nazwę święta zapisujemy wielkimi literami: Dzień Babci, Dzień Dziadka.
Czy święto ma status ustawowy?
Nie. To święto obyczajowe, bez dnia wolnego i bez oficjalnych obchodów państwowych.
Przeczytaj też
Serce Kwiecień Academy — twórczyni materiałów edukacyjnych dla dzieci, nauczycielek i rodziców. W każdy projekt wkładam ogrom serca i kreatywności, bo wierzę, że piękne materiały potrafią zamienić naukę w prawdziwą przygodę. Wszystkie gotowe pliki znajdziesz w sklepie Kwiecień Academy.